آشنایی با دستگاه تناسلی زن
بطور كلي دستگاه تناسلي زن از دو بخش تشكيل يافته است: دستگاه تناسلي خارجي: كه بيشتر براي برقراري رابطه جنسي و سكس مورد استفاده قرار مي گيرد.
دستگاه تناسلي خارجي زن شامل :1) كليتوريس 2)لبهاي بزرگ فرج 3)لبهاي كوچك فرج 4) پرده بكارت
دستگاه تناسلي داخلي زن شامل :1) رحم 2) مهبل 3) تخمدانها 4) لوله هاي تخمك بر
«falopian tubeK = لوله هاي فالوپ » «ovary = تخمدان» «uterus = رحم »،
«bladder = مثانه » «cervix = گردن رحم » «rectum = راست روده »
«،urethra = پيشابراه » «Clitoris = كليتوريس » « Leg = پا »
« Vagina = واژن»
تشريح اندام تناسلي زنانه(رحم،مهبل،چوچوله،فالوپ،تخمدانها،لبه ها)
يالان Valva :
يالان قسمت قابل رويت و يالي شكل اندام تناسلي زنانه است. در بالا و جلوي ان بخشي مثلثي شكل داراي بافتي نرم و پوششي از مو مي باشد كه با ماهيچه معقدي Premium كه ان هم قابل رويت است در ارتباط مباشد. كار اين ماهيچه جدا كردن يالان از معقد و نگاه داشتن عضله تناسلي در قسمت تحتاني شكم است.يالان از دو لب بزرگ ملبان تشكيل شده كه كار ان پوشش و نگهداري از عضو هاي حساس اندام تناسلي زنانه است. دو لبان كوچك كلبان در زير ملبان قرار دارند و از قسمت فوقاني به هم متصل شده و به شكل پوششي كچل را در بر ميگيرند. قسمت داخلي يالان در ميان كلبان است. در اينجا مهبل فرج و مدرار قرار دارد از همين رو تشخيص اين دو براي افراد بي تجربه مشكل و دردسر افرين است. مهبل در دختران باكره با غشايي نازك و ظريف پوشيده شده كه به اصطلاح «پرده بكارت» نام دارد. اين پوسته به علل گوناگون مانند: پريدن كشش دو پا از هم دوچرخه و اسب سواري دخول الت مرد بازي با خود و در نهايت به طور نسبتا كامل در اثر زايمان به تدريج از مقابل مهبل زائل مي شود و فقط بخشي از ان باقي مي ماند. در بخش دوم از اين مقاله در مورد بي مسما بودن اين نام يعني «پرده بكارت» توضيح مختصري خواهم داد.
ملبان Labia Major (لبهاي بزگ):
ملبان لبهاي بزرگ دو لايه كلفت از بافت پوستي هستند كه از قسمت فوقاني دستگاه تناسلي اغاز و تا معقد ادامه ميابند. قسمت خارجي اين لبها از پوست رنگي غدد چربي و البته پس از بلوغ از مو پوشيده ميشود. قسمتهاي داخلي نرم و بدون مو با چند غده چربي قرار دارند. زير اين لايه هاي پوستي اغلب بافتي از چربي چند رباط رشته هاي نرم ماهيچه اي عصب ها و رگهاي لنفاوي و خوني قرار دارند. ملبان در حين دخول با بيضه هاي مرد در تماس قرار مي گيرد. غددي كه در اين لبهاست عطري از خود تراوش مي كند كه موجب تحريك در هر دو جنس ميشود. ملبان مهبل را از اسيب مستقيم خارجي حفظ مي كند به عبارتي ديگر به نوعي سپر مهبل است. ملبان همان خايه در مردان است اما به صورت دو نيم صفحه. اگر با دقت به كلبان نگاه كنيد و ان را با بافت پوستي خايه مقايسه كنيد متوجه مي شويد كه از يك جنس هستند منتها در زن به صورت دو نيم صفحه و در مرد به صورت كروي شكل است.
كلبان Labia Minor (لبهاي كوچك ):
كلبان لبهاي كوچك در زير ملبان قرار دارند و دو لايه نازك و نرم پوستي بدون مو هستند كه حالت و شكل انها در زنها متفاوت است ان هم بر حسب بافت و رنگ از صورتي گرفته تا قهوه اي. اين لبها ممكن است صاف يا تو رفته باشند و با ملبان پوشيده شده باشند يا خير. دقت كنيد كه شكل بافت پوستي نرمي و سختي و رنگ اندام تناسلي زنانه در بانوان و دوشيزگان متفاوت است. در داخل و ميان كلبان و در دو نيمه ادام تناسلي حبابهاي دهليزي وجود دارند. كار اين حبابها يا اسفنجها اين است كه حين تحريك جنسي با جذب خون به داخل خود متورم شده و در طول اين جريان قطر كلبان را دو يا حتي سه برابر حجم ان در حالت عادي كند. معمولا زناني كه كلبان در انها به وضوح پيداست داراي حساسيت جنسي بالاتري هستند .
كلبان داراي كاركرد هاي زير ميباشد:
1-محفوظ نگهداشتن هر چه بيشتر اندامهاي داخلي اندام تناسلي.
2-افزايش حساسيت جنسي در حين اميزش به علت وجود رگهاي نسبتا بزرگ خوني و سررشته هاي عصبي.
كلبان به مراتب از تراكم بيشتري از رشته هاي عصبي نسبت به چتل برخوردار است از همين روست كه نيز در اثر تحريكات جنسي شدت و حساسيت بيشتر و بالاتري نسبت به چتل از خود نشان ميدهد.
چوچولهClitoris :
گاهي پيدا كردن چوچوله براي خود زن يا فردي كه در حال اميزش با اوست مشكل است زيرا گاه كاملا در جوف ملبان پوشيده شده و به اصطلاح در زير سقف ان مخفي است (البته در هر حال نوك ان تا حدي بيرون است). چوچوله در جريان تحريكات جنسي بزرگ مي شود و بافت ان از همان بافت عمامه چول مردان است. ضمنا فقط 4% از كل جسمچوچولهدر خارج از بدن زن قرار دارد بنابراين نسبت به چل مرد كوچكتر مينمايد و داراي لوله مدور هم نيست و فقط به كار اميزش ميايد و بس. ضمنا هيچ عضو جنسي در مرد ها به حساسيت چوچوله وجود ندارد
اندام تناسلي زنانه داخلي زن شامل دو سيستم ”تناسلي“ و ”جنسي“ است كه به نوبه خود در برگيرنده اعضاي زير ميباشند:مهبلvagina رحم لوله هاي فالوپ و تخمدان يا زهدان.”مهبل“ مجرايي است كه قسمت بيروني اندام تناسلي زنانه را به گردنه يا قيف-رحمcervix ارتباط ميدهد--دهانه اين قيف به سمت رحم است و لولهء ان به سمت رحم كه خود با تخمدانها از راه لوله هاي فالوپ در ارتباط است.
در هر ماه يكي از زهدانها يك تخمك egg رها ميكند كه بلافاصله توسط حبابهايي كه در مجراي لوله هاي فالوپ هستند احاطه ميشوند (اين حبابها نقش حفاظت از تخمك را دارند). حال اين تخمك چه بارور شده و چه نه از اين مجرا عبور ميكند و خود را به داخل رحم ميرساند. اگر چه باروري تخمك به تخم zygote در همان مجراي لوله هاي فالوپ توسط يك اسپرم صورت ميگيرد اما اين رحم است كه محل مناسب را براي پرورش تخم در اختيار ان قرار ميدهد.
مهبل (واژن) :
مهبل مجرايي كاملا انعطاف پذير و عضلانيست كه طول ان از هشت تا دوازده سانتيمتر فرق ميكند و پهناي ان حدود دو و نيم سانت ميباشد. مهبل ظرفيت رشد طولي تا چندين سانتيمتر و پهنا تا دو برابر در هنگام تحريكات جنسي را داراست. ورودي مهبل در طي زايمان تا حد قابل ملاحظه اي گشاد ميشود و معمولا به پهنايي تا ده سانتيمتر نيز ميرسد. مهبل در دختران باكره تا حدي با پرده-بكارت hymen پوشيده شده است. وقتي يك زن ايستاده است مهبل وي بصورت عمودي در راستاي بدنش قرار ندارد بلكه قسمت فوقاني ان به سمت پايين متمايل است. محل دقيق مهبل بين مثانه و راست روده است. ديواره مهبل با لايه هايي پوشيده شده و داراي غدد مترشحه نيست. غشا داخلي مهبل فوق العاده به هورمونهاي تخمدان حساس ميباشد و سلولهاي سطحي ان خيلي ناپايدار هستند. با مطالعه بر روي اين سلولها ميتوان به سرطان ”دهانه-رحم“ و همچنين سرطان مهبل پي برد. با توجه به سن و دوره ماهيانه ساختار مخاطي غشاء داخلي تغيير ميكند. اين مخاط در يك زن بالغ به صورت مايعي سفيد و لزج است كه شامل باكتريهاست و البته سبب رطوبت و لزاجت مهبل ميشود. اين مايع با اسيدي نگه داشتن اين محل در حفظ و نگهداري مهبل از ميكروبها نقشي عمده دارد و دليل اين امر نيز اسيد لاكتيك از خانوادهء همان اسيدي كه در ماست نيز هست موجود در ان است.در طي اميزش جنسي چل مرد وارد مهبل ميشود تا اسپرم و مني semen خود را در ان تزريق كند. در طي زايمان اندازه مهبل براي بيرون امدن جنين و جفت ان از پنج تا شش برابر گشادتر ميشود.
رحم :
يك عضو ماهيچه اي به شكل گلابي مي باشد كه درون لگن در بالاي مثانه و جلوي راست روده ( ركتوم) واقع شده است.اندازه طبيعي آن حدود 8در5 سانتيمتر است. ارتفاع ان شش تا هشت سانتيمتر و پهناي ان سه تا چهار سانتيمتر است اما در طي حاملگي رحم تغييرات زيادي را متحمل ميشود مثلا در نه ماهگي ارتفاع ان به سي سانتيمتر ميرسد. رحم در اين وضع در انتهاي مهبل قرار گرفته و تقريبا به سمت مثانه متمايل و بدان متكي ميشود. در طول عادت-ماهيانه نيز رحم محل خود را به راحتي تغيير ميدهد. ”رباطهاي نرم“ تا حدي به رحم انعطاف پذيري ميدهند و در همان حال ان را معلق نگه ميدارند. در هر طرف انتهايي رحم ”لوله هاي فالوپ“ وجود دارند. عضله رحمي با مخاطي به نام ”اندومتريم“ پوشيده شده است. اين مخاطها كه حاوي رگهاي خوني و غدد مترشحه ميباشند همچنين دريافت كننده ”تخم“ نيز هستند و البته با توجه به سن و دوره-ماهيانه هر شخص تغييرات مهمي در بافت آنها رخ ميدهد. وقتي تخمك بارور نشود اين مخاط بعلاوه تخمك از رحم خارج ميشوند. رحم با گردنه ان كه قسمتي سفت و محكم (حدودا سه سانت) ميباشد بسته ميشود. شما ميتوانيد اين قسمت را با انگشت خود در انتهاي مهبل حس كنيد. مجرايي ظريف از بين قيف-رحم ميگذرد و بدين ترتيب رحم به مهبل مرتبط ميشود. از طريق همين مجراست كه خون-قاعدگي بيرون مي آيد يا اسپرمها نير وارد رحم شده و به سمت لوله هاي فالوپ به قصد باروري تخمك ميروند. گردنه-رحم در وسط خود مجراي كوچكي دارد اين مجرا در زناني كه هنوز بچه دار نشده اند كوچكتر از كساني است كه زايمان داشته اند.
رحم اصلا يك عضله است انهم با نقشي بسيار مهم در تمام مراحل توليد مثل از ورود اسپرم به مهبل و سپس خود گرفته تا تكامل جنين و شكل پذيري جفت ان و انقباضات رحمي كه منجر به تولد نوزاد ميشود.
لوله هاي فالوپ ( لوله هاي تخمك بر ):
لوله هايي انعطاف پذيرند با درازاي تقريبي ده تا دوازده سانتيمتر كه قطر داخلي انها كمي بيشتر از قطر يك تار موست. اين لوله ها از انتهاي بالايي رحم شروع و تا تخمدانها كه به صورت منگوله هاي متحركي هستند ادامه ميابند.
لوله هاي فالوپ تخمك را با محاطي ان از مقصدش تا رحم در برميگيرند. همچنين اين لوله ها مسيري مناسب براي عبور اسپرم به محل باروري تحصيل اطمينان از صلابت و قدرت باروري اسپرم و بالاخره حمل نطفه به سمت رحم هستند.
تخمدانها :
”تخمدانها“ دو غده به اندازه دو بادام بزرگند كه حدود چهار سانتيمتر بلندي و دو و نيم سانتيمتر پهنا دارند. اين غدد از دو طرف توسط رباطي نازك به رحم متصل ميباشند. و رباطي ديگر اين غدد را به لوله هاي فالوپ متصل ميكند. يك دختر در هنگام تولد حدود 700000 تا 2000000 تخمك دارد كه بيشتر انها در طي بچگي از بين ميروند و به 300000 تا 400000 تا كاهش مي يابد كه بالاخره فقط حدود 300 تا 400 تخم به دورهء بلوغ ميرسند. اين امر نزديك به سي سال (دوره باروري يك زن به طور متوسط) و حدودا سيزده بار در سال يعني با فاصله هاي 28 روزه ادامه دارد تا اينكه تمام تخمكها به اتمام ميرسند و زن وارد دوره يائسگي ميگردد. در نتيجه فعاليت تخمدانها نامحدود نيست همانطور كه مي بينيد شروع اين فعاليت بلوغ و پايان ان يائسگي است. تخمكها در يك نوع مجتمع سلولي محصور هستند كه پس از طي يك دوره اي در اثر هورمونهايي كه از غده هيپوفيز ترشح ميشوند به رشد خود ميرسند. نام اين مجتمع ها ”فوليكول“ است كه يك بار در هر 28 روز بالغ و باز شده يك تخمك رها ميكند.